เศรษฐศาสตร์ภาษางูเหลือม ตอนที่ 2 นักสืบข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลด้วย Networking analysis
Student blog — 12/09/2026
โหนด (Nodes): จุดหรือตัวแทนของวัตถุ เช่น คน เครื่องคอมพิวเตอร์ เมือง หรือองค์กร
เส้นเชื่อม (Edges / Links): เส้นที่แสดงความสัมพันธ์ การติดต่อสื่อสาร หรือการเชื่อมโยงระหว่างโหนด
| ประเทศ | GDP (ล้านบาท) |
|---|---|
| A | 1,396,300,098,190.97 |
| B | 526,517,658,841.684 |
| C | 947,386,645,891.847 |
| D | 422,227,005,428.688 |
| E | 476,388,230,307.175 |
| การค้าระหว่างประเทศ | ขนาดการค้า (พันล้านบาท) |
|---|---|
| A, B | 3 |
| A, C | 6 |
| A, D | 4 |
| A, E | 4 |
| B, C | 8 |
| B, D | 7 |
| B, E | 2 |
| C, D | 5 |
| C, E | 3 |
| D, E | 2 |
ตัวอย่างเช่น ประเทศ A GDP ใหญ่ที่สุด เชื่อมกับทุกประเทศ หมายความว่า A เป็นประเทศเศรษฐกิจหลักของเครือข่าย แต่สังเกตว่า แม้ GDP จะใหญ่ที่สุด ไม่ได้แปลว่าจะมีมูลค่าการค้าสูงที่สุดกับทุกประเทศ เช่น A-B = 3 แต่ B-C = 8 แสดงว่า GDP ไม่ใช่ปัจจัยเดียว ยังมี ระยะทาง ข้อตกลงการค้า Supply Chain วัฒนธรรม ต้นทุนขนส่ง เข้ามาเกี่ยวข้อง
ประเทศ B แม้ GDP จะไม่ใหญ่มาก แต่ B เชื่อมกับ A C D E และมี B-C = 8 B-D = 7 แสดงว่า B มีบทบาทเป็น
Trade Hub หรือ ประเทศศูนย์กลางการค้าในเชิง Network B มีแนวโน้มที่จะมี Degree Centrality สูง
ประเทศ C มี GDP สูงเป็นอันดับสองและค้ากับ A B D E มีเส้นเชื่อมหนาหลายเส้น จึงเป็นอีกประเทศหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในระบบการค้า
ประเทศ D GDP ต่ำที่สุด แต่ B-D =7 C-D =5 A-D =4 แสดงว่า แม้เศรษฐกิจเล็กแต่เป็น”ประเทศที่เชื่อม Supply Chain” หรือ Industrial Partner
ประเทศ E GDP ไม่สูง และเส้นเชื่อมค่อนข้างบางจึงอาจเป็นประเทศปลายทาง Peripheral Country
- หา Trade Hub Network Analysis ช่วยระบุว่า ประเทศใดเป็นศูนย์กลางการค้า เช่น B อาจสำคัญกว่าที่ GDP บอกเพราะ Trade Connectivity สูง
- วิเคราะห์ Supply Chain Network ทำให้เห็นว่าสินค้าไหลผ่านประเทศใด หากประเทศ B เกิดสงครามหรือปิดท่าเรือจะกระทบ A C D พร้อมกัน
- วิเคราะห์ความเสี่ยง สามารถตอบคำถามว่าถ้าประเทศหนึ่งหยุดส่งออกประเทศใดได้รับผลกระทบมากที่สุด ซึ่ง COVID-19 ทำให้วิธีนี้ได้รับความนิยมมาก
- วิเคราะห์การพึ่งพาการค้า ดูว่าประเทศใดพึ่งพาอีกประเทศมาก เช่น ถ้า A ส่งออกให้ E เกือบทั้งหมด E จะมี Trade Dependency สูง
- ใช้กำหนดนโยบายการค้า รัฐบาลสามารถตอบได้ว่า ควรทำ FTA กับประเทศไหน เพื่อเพิ่ม Network Connecting
- วิเคราะห์ผลกระทบของสงครามการค้า เช่น หาก A ขึ้นภาษี Network จะเปลี่ยนอย่างไร Trade จะเบี่ยงไปประเทศใด
- วิเคราะห์โครงสร้างการค้าโลก สามารถตอบว่าประเทศใดเป็น Core ประเทศใด Peripheral ประเทศใด Bridge
ผู้เขียน: อาจารย์ กิตติวัฒน์ สุวรรณลี รองคณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษา
บทความอื่นๆ
ดูทั้งหมด
